AJURWEDA

  • by

Pochodzi z wedyjskich koncepcji zdrowia, uzdrawiania i jogi, dodatkowo zawiera Upaniszady ÔÇô my┼Ťli, co czyni j─ů kompleksowym systemem medycznym dla cia┼éa i ducha. Medycyna staro┼╝ytnych Indii znajduje si─Ö we wszystkich czterech Wedach. Wedy m├│wi─ů, ┼╝e bez wzgl─Ödu na to jak─ů ma si─Ö pozycj─Ö w tym ┼Ťwiecie, ulega si─Ö iluzji je┼Ťli si─Ö my┼Ťli o sobie w kategoriach narodowo┼Ťci, religii, rasy czy rodziny (wed┼éug Wed pierwszy krok w kierunku transcendentalnej wiedzy polega na zrozumieniu, ┼╝e nasza to┼╝samo┼Ť─ç znajduje si─Ö poza tym tymczasowym, materialnym cia┼éem). M─ůdro┼Ť─ç ich polega r├│wnie┼╝ na tezie, ┼╝e ka┼╝dy ma ograniczone czy te┼╝ nie doskona┼ée zmys┼éy. Na przyk┼éad cz┼éowiek, kt├│ry o┼Ťmiela si─Ö poucza─ç innych, mimo, ┼╝e sam ma wiele wad, w rzeczywisto┼Ťci ok┼éamuje, poniewa┼╝ jego wiedza jest niedoskona┼éa.

Co jest celem Ajurwedy

Celem Ajurwedy jest sprawne zapobieganie chorobom, a nie ich leczenie. Nacisk k┼éadzie r├│wnie┼╝ na promocj─Ö zdrowia i jego zachowanie i co wa┼╝niejsze, na poszerzanie w┼éasnej ┼Ťwiadomo┼Ťci. Ajurweda podtrzymuje koncepcj─Ö, ┼╝e ka┼╝dy cz┼éowiek jest miniaturowym wszech┼Ťwiatem, w tym sensie cokolwiek jest obecne we wszech┼Ťwiecie, jest odzwierciedlone w nas. W oryginale brzmi: ÔÇ×man-yat pinde tat brahmande „, mo┼╝na to zinterpretowa─ç jako: ÔÇ×Wszystko, co jest na zewn─ůtrz, jest w tobieÔÇŁ lub ÔÇ×Twoje cia┼éo jest miniaturowym wszech┼ŤwiatemÔÇŁ. Pindanda oznacza ÔÇ×mikrokosmosÔÇŁ, a Brahmanda oznacza ÔÇ×makrokosmosÔÇŁ w ten spos├│b bardziej dos┼éowne t┼éumaczenie brzmi: ÔÇ×Cokolwiek jest w mikrokosmosie, znajduje si─Ö r├│wnie┼╝ w makrokosmosieÔÇŁ. Dla jogin├│w oznacza to, ┼╝e ich ma┼ée ja jest po prostu cz─Ö┼Ťci─ů wi─Ökszej uniwersalnej ┼Üwiadomo┼Ťci. Wszech┼Ťwiat wy┼éoni┼é si─Ö ze wszystkimi jego sk┼éadnikami zatem dzielimy z nim wsp├│lne pochodzenie.

Ajurweda obecnych czas├│w

Nie tak dawno temu, gdzie┼Ť w rejonie Himalaj├│w odby┼éo si─Ö zgromadzenie m─Ödrc├│w, ich celem by┼éo przemy┼Ťlenie zdrowia cz┼éowieka, d┼éugowieczno┼Ťci  i przedsi─Öwzi─Öcia ┼Ťrodk├│w na rzecz dobrobytu ludzko┼Ťci. Rozprawiali o r├│┼╝nych staro┼╝ytnych systemach medycznych, dochodz─ůc do wniosku, ┼╝e ludzko┼Ť─ç powinna zwr├│ci─ç swe oczy w stron─Ö natury i naturalnych system├│w zapobiegania chorobom. Jednym z najstarszych i do dzi┼Ť stosowanych jest Ajurweda, czyli wiedza o d┼éugim, szcz─Ö┼Ťliwym ┼╝yciu.

W Ajurwedzie umys┼é jest traktowany jako sz├│sty narz─ůd zmys┼éu z kontrol─ů nad pozosta┼éymi pi─Öcioma zmys┼éami. Umys┼é dzia┼éa jak silnik jest zar├│wno zmys┼éowy, ale r├│wnie┼╝ jest narz─ůdem ruchowym. Cia┼éo jest sfer─ů moleku┼é, podczas gdy umys┼é to pole my┼Ťli. Zmys┼éy dzia┼éaj─ů tylko wtedy, gdy umys┼é istnieje lub kieruje organami. Upaniszady m├│wi─ů: ÔÇ×je┼Ťli umys┼é jest gdzie indziej – nie widz─Ö, nie s┼éysz─ÖÔÇŁ. Takie spojrzenie przybli┼╝a poj─Öcie ajurwedyjskie, kt├│re sugeruje, ┼╝e ten, kto ma sw├│j umys┼é pod kontrol─ů nie choruje na ┼╝adn─ů chorob─Ö. Jak to osi─ůgn─ů─ç, jak nauczy─ç si─Ö trzyma─ç go na wodzy, nie pozwoli─ç by w─Ödrowa┼é, jak oderwa─ç umys┼é od zmys┼é├│w. Jednym ze sposob├│w jest codzienna medytacja, stan zupe┼énego spokoju jest uzdrawiaj─ůcy dla duszy i cia┼éa. Praktykowanie codzienne pozwala poczu─ç swoje cia┼éo, ka┼╝dy jego organ i szybko zauwa┼╝y─ç gdzie jest rozedrganie i nadmiar gor─ůca ┼Ťwiadcz─ůcy o powstawaniu choroby. Wystarczy pi─Ötna┼Ťcie minut dziennie uwolni─ç umys┼é od my┼Ťlenia.

Czym r├│┼╝ni si─Ö zachodnia medycyna od Ajurwedy

W przeciwie┼ästwie do zachodniej koncepcji Ajurweda nie podpisuje si─Ö pod rozdzieleniem umys┼éu od cia┼éa.  Ajurweda sugeruje, ┼╝e cokolwiek wp┼éywa na cia┼éo, ma wp┼éyw na umys┼é i odwrotnie. Jednak tradycyjna medycyna oddziela problemy fizyczne od psychicznych, jakby nie wyst─Öpowa┼éy w tym samym czasie w tej samej osobie. W Ajurwedzie nie ma mapy ani topografii cia┼éa podzielonej na sektory do leczenia, jest ÔÇ×gospodarkaÔÇŁ organizmu. Odczuwanie ÔÇô czucie umiejscowione jest w m├│zgu za┼Ť g┼é─Öbsze warstwy umys┼éu (czyli ja┼║┼ä) koncentruj─ů si─Ö na ÔÇ×duchowo┼ŤciÔÇŁ. Ajurweda nie stawia podzia┼éu miedzy umys┼éem i cia┼éem utrzymuj─ůc je jako jednolit─ů cz─Ö┼Ť─ç naszej postaci.

Teoria Trzech Dosz

Obszerne odniesienia w Upaniszadach i Mahabharata przedstawiaj─ů rol─Ö trzech biologicznych typ├│w organizmu:  Vata, Pitta i Kapha. Te przypisane s─ů odpowiednio: Powietrzu, Ogniu i Wodzie. Okre┼Ťlaj─ů one konstytucj─Ö i temperament dla danego typu jednostki. Takie uog├│lnione kategorie s─ů konieczne, chocia┼╝ Ajurweda uznaje wyj─ůtkowo┼Ť─ç ka┼╝dej osoby i w szczeg├│┼éowej diagnozie bierze pod uwag─Ö i inne czynniki ludzkiej natury.  Predyspozycje do konkretnych chor├│b zale┼╝─ů od dominacji, przewagi jednego z ┼╝ywio┼é├│w. Harmonijne po┼é─ůczenie i funkcjonowanie trzech dosz zapewnia stan dobrego zdrowia, gdy dochodzi do jakichkolwiek zak┼é├│ce┼ä w ich r├│wnowadze, nadmiar, brak lub blokada energii rozpoczyna proces chorobowy.

Vata

Vata dos┼éownie znaczy, co wieje reprezentuje powietrze i wiatr. Vata w powietrzu ma  swoje pole dzia┼éania. Jest obecna we wg┼é─Öbieniach g┼éowy, przestrzeniach ko┼Ťci i stawach oraz dolnej cz─Ö┼Ť─ç jelita grubego, gdzie zbiera si─Ö strawiony pokarm i gaz.

W┼Ťr├│d dozna┼ä, Vata jest po┼Ťrednikiem zmys┼éu dotyku i s┼éuchu. Vata jest konieczna dla dynamiki i ruchu. Ludzie maj─ůcy g┼é├│wn─ů dosze Vata s─ů aktywni, ┼éatwo si─Ö adaptuj─ů,  s─ů czujni z ┼éatwo┼Ťci─ů znajduj─ů sobie zaj─Öcie. Zwykle maj─ů sk┼éonno┼Ť─ç do nerwic, cierpi─ů na niestrawno┼Ť─ç czynno┼Ťciow─ů, b├│le zw┼éaszcza staw├│w i g┼éowy. Oni s─ů opisywani jako przewlekle zmartwieni. S─ů zdolni do opanowania r├│┼╝norodnych dzia┼éa┼ä, ale bez ┼╝adnego g┼é─Öbokiego zrozumienia ÔÇô ÔÇ×walet wszystkich zawod├│w, ale mistrz ┼╝adnegoÔÇŁ. Gromadz─ů informacje na r├│┼╝ne tematy, ale ┼║le si─Ö organizuj─ů. Maj─ů nisk─ů tolerancj─Ö ha┼éasu. ┼Üpi─ů ┼║le i bezsenno┼Ť─ç to ich ci─ůg┼éa skarga. Poc─ů si─Ö s┼éabo mog─ůc ┼╝y─ç wygodnie w wilgotnej i ciep┼éej pogodzie, ┼║le toleruj─ů zimno i przenikliw─ů zimn─ů wilgo─ç. Maj─ů cienkie ko┼Ťci, kt├│re maj─ů tendencj─Ö do p─Ökania, s─ů podatni na ich obra┼╝enia.

Si┼éa woli typu Vata jest charakter og├│lnie niepewny i niezdecydowany. Strach cz─Östo ich nawiedza i to jest ich reakcja na dziwne incydenty lub trudne sytuacje. ┼üatwo si─Ö m─Öcz─ů z nadmiaru pracy lub nadmiaru wysi┼éku. Ich pami─Ö─ç jest kr├│tkotrwa┼éa i do┼Ť─ç nieregularna. S─ů dobrzy jako mediatorzy, jako nauczyciele, komputerowi programi┼Ťci i przoduj─ů w mediach masowych. Wi─Ökszo┼Ť─ç muzyk├│w jest tego typu, to tw├│rcy i arty┼Ťci. Chocia┼╝ mog─ů by─ç bardzo towarzyscy i rozmowni, powietrze zamienia ich w samotnik├│w. Gdy maj─ů nadmiar powietrza staj─ů si─Ö nadwra┼╝liwi. Nie powinni by─ç przyw├│dcami cz─Östo staj─ů si─Ö buntownikami. Mimo to s─ů oni naj┼éatwiejsi do regulowania z trzech konstytucyjnych typ├│w, musz─ů u┼Ťwiadomi─ç sobie, czego oczekuj─ů i potrafi─ů si─Ö przystosowa─ç.

W przypadku nier├│wnowagi psychicznej nadmiaru powietrza, konsekwencj─ů jest strach i niepok├│j.

Pitta

Pita dos┼éowne znaczenie s┼éowa ÔÇ×pittaÔÇŁ to ÔÇ×co gotujeÔÇŁ. Pitta jest ┼╝ywio┼éem ognia, przebywa w organizmie jako ciep┼éo, w p┼éynach takich jak krew, p┼éyny trawienne i p┼éyn m├│zgowo-rdzeniowy. Ma wt├│rny aspekt wody i oddzia┼éuje poprzez organizm.

Przewa┼╝a w okolicy w─ůtroby, w jelicie cienkim, reguluje trawienie i przyswajanie pokarmu dla cia┼éa, a tak┼╝e dla idei w umy┼Ťle. Jego rol─ů na poziomie kom├│rkowym jest metabolizm, mechanizmy przyczyniaj─ůce si─Ö do energii i ciep┼éa. Na poziomie psychologicznym Pitta kontroluje zdolno┼Ťci: rozumu, inteligencje, dyskryminacje i os─ůd ÔÇô posiada tak zwan─ů zdolno┼Ť─ç o┼Ťwietlaj─ůc─ů umys┼é. Brak r├│wnowagi w Pitta powoduje gniew, kt├│ry ma ognist─ů natur─Ö, kt├│ra ostro si─Ö broni przeciwko atakom zewn─Ötrznym.

Typ Pitta maj─ů dobry apetyt, ale s─ů podatne na nadkwa┼Ťno┼Ť─ç i wrzody ┼╝o┼é─ůdka. Ich sen jest umiarkowany i mo┼╝e by─ç zak┼é├│cany przez marzenia senne, kt├│re mog─ů by─ç kolorowe i gwa┼étowne. Lubi─ů konkurencje, lubi─ů uczestniczy─ç w zaj─Öciach sportowych i innych umys┼éowych. Uwielbiaj─ů wygrywa─ç – nienawidz─ů przegrywa─ç. S─ů wra┼╝liwi na ┼Ťwiat┼éo s┼éoneczne i ciep┼éo, lubi─ů si─Ö wygrzewa─ç w s┼éo┼äcu.

Kapha:

┼╗ywio┼é  wodny to dos┼éownie Kapha. Zawiera aspekt wt├│rny ziemi jako jej pole dzia┼éania z nadmiarem ┼Ťluzu na b┼éonach ┼Ťluzowych. Ta cecha jest odpowiedzialna za wag─Ö. Sp├│jno┼Ť─ç jest na podobie┼ästwo oceanu wewn─Ötrznego, w kt├│rym dwa ┼╝ywio┼éy swobodnie kr─ů┼╝─ů. Zapewnia w┼éa┼Ťciwe smarowanie, wydzielanie wydzielin i amortyzacj─Ö nerw├│w, umys┼éu i zmys┼é├│w. Kapha dominuje w g├│rnej cz─Ö┼Ťci cia┼éa, p┼éucach i g┼éowie, gdzie ma tendencj─Ö do gromadzenia ┼Ťluzu.

Na poziomie psychologicznym Kapha rz─ůdzi uczuciami, emocjami i mo┼╝liwo┼Ťciami umys┼éu aby utrzyma─ç form─Ö. Przyczynia si─Ö do spokoju umys┼éu, a tym samym stabilno┼Ťci umys┼éowej. Wzrost i ekspansja doszy mog─ů powodowa─ç spowolnienie my┼Ťlenia i brak stabilno┼Ťci umys┼éowej. Emocjonalny brak r├│wnowagi nadmiernie mo┼╝e obci─ů┼╝a─ç umys┼é.

Kapha maj─ů tendencj─Ö do nadwagi oraz przybierania wody. Trudno im schudn─ů─ç nawet przy wysi┼éku fizycznym. Lubi─ů s┼éodycze co mo┼╝e by─ç przyczyn─ů rozwoju cukrzycy w p├│┼║niejszym wieku. ┼Üpi─ů spokojnie cho─ç trudno im zasn─ů─ç. B─Öd─ůc typem wody, maj─ů tendencj─Ö do cierpienia z  powodu zastoin w stawach, oty┼éo┼Ťci, obrz─Ök├│w, astmy, i guz├│w.

Kapha wol─ů osiad┼éy tryb ┼╝ycia, ale raz przekonawszy si─Ö do aktywno┼Ťci podtrzymuj─ů j─ů. S─ů sp├│jni i wytrwali aby odnie┼Ť─ç sukces, nie s─ů przebiegli. Fizycznie cierpi─ů z powodu bezczynno┼Ťci lecz cz─Östo brak im dyscypliny. Oni s─ů bardzo emocjonalni i nasyceni mi┼éo┼Ťci─ů, oddaniem i lojalno┼Ťci─ů. Z drugiej strony maj─ů zbyt wielkie pragnienia i przywi─ůzanie, przez co mog─ů sta─ç si─Ö zaborczy. Wolniej si─Ö ucz─ů ni┼╝ dwa pozosta┼ée typy, ale za to zapami─Ötuj─ů na d┼éugo to, czego si─Ö nauczyli. Nie s─ů nadmiernie kreatywni i oryginalni,  na og├│┼é zaczynaj─ů s┼éabo za to ko┼äcz─ů bardzo dobrze swoje zamierzenia. S─ů tradycyjni i konwencjonalni w wierzeniach i zachowaniach. Rzadko si─Ö buntuj─ů s─ů dobrymi sprzymierze┼äcami. Zazwyczaj s─ů dobrymi rodzicami, kobiety Kapha s─ů dobrymi matkami i ┼╝onami. Maj─ů du┼╝─ů klatk─Ö piersiow─ů, dobre p┼éuca i dobry g┼éos, mog─ů si─Ö sta─ç popularnymi ┼Ťpiewakami. Maj─ů tendencj─Ö gromadzi─ç bogactwo w ka┼╝dej formie i utrzyma─ç go. Nieruchomo┼Ťci i bankowo┼Ť─ç to obszary, w kt├│rych maj─ů tendencj─Ö do doskonalenia si─Ö.

Zrozumienie jak działa teoria tridosha

Nale┼╝y wspomnie─ç, ┼╝e teoria tridosha, kt├│ra jest osi─ů fizjologii i patologii Ajurwedy zosta┼éa ┼║le zrozumiana przez wielu uczonych, oznacza dos┼éownie elementy powietrza, ┼╝├│┼éci i flegmy. Staro┼╝ytni u┼╝ywali tych termin├│w w szerokim znaczeniu ze zmiennymi znaczeniami w zale┼╝no┼Ťci od kontekstu. Dla przyk┼éadu termin Vata implikuje wszystkie zjawiska ruchu, kt├│re nadchodz─ů z funkcji ┼╝ycia, rozw├│j kom├│rek, og├│lny i centralny uk┼éad nerwowy. Pitta oznacza funkcj─Ö metabolizmu i termogenez─Ö, w tym trawienie, krwiotw├│rczo┼Ť─ç, wydzielanie i wydalanie. Kapha implikuje funkcj─Ö ch┼éodzenia,  konserwacji, reguluje stan ciep┼éa i chroni p┼éyny takie jak ┼Ťluz i p┼éyn maziowy. Rozpoznanie zaburze┼ä w Vata, Pitta i Kapha jest kluczowe w Ajurwedyjskiej praktyce. Wsp├│┼éczesna medycyna porzuci┼éa teori─Ö ┼╝ywio┼é├│w polega na anatomii, fizjologii, biochemii i patologii.

Czym s─ů biologiczne ┼╝ywio┼éy Vata, Pitta, Kapha

To mistrzowskie formy, kt├│re s─ů odpowiednikami ┼╝ywio┼é├│w Powietrza, Ognia i Wody, kt├│re podtrzymuj─ů pozytywne zdrowie gdy s─ů w r├│wnowadze.

Nadmiar biologicznych ┼╝ywio┼é├│w w organizmie powoduje chorob─Ö. Ta tr├│jka jest si┼é─ů i kluczem do witalno┼Ťci, jasno┼Ťci umys┼éu, wytrzyma┼éo┼Ťci organizmu, stanu pewno┼Ťci, nieustraszono┼Ťci i szcz─Ö┼Ťcia.

Prana, to subtelna energia powietrza – jest we wszystkich funkcjach cia┼éa i umys┼éu. ┼╗ywio┼é powietrza  odpowiedzialny jest za koordynacj─Ö oddechu, zmys┼é├│w i umys┼é. Rz─ůdzi wy┼╝szymi stanami ┼Ťwiadomo┼Ť─ç.

Tejas to subtelna energia ognia- nadaje wewn─Ötrzny blask. Trawi wra┼╝enia i my┼Ťli i umo┼╝liwia wy┼╝sz─ů percepcj─Ö mo┼╝liwo┼Ťci.

Ojas to subtelna energia wody- pierwotny wigor. Jest rezerw─ů energii ┼╝yciowej, esencj─ů strawionego jedzenia, wra┼╝e┼ä i my┼Ťli. Zapewnia spok├│j i wsparcie oraz od┼╝ywia wszystkie wy┼╝sze poziomy ┼Ťwiadomo┼Ťci.

W Wedach podkre┼Ťlono znaczenie ┼Ťrodowiska i ekosystemu dla zdrowia i choroby. Ziemia, atmosfera, niebiosa, ogie┼ä, powietrze, s┼éo┼äce, ksi─Ö┼╝yc i gwiazdy podobnie jak woda, zio┼éa, drzewa, niebo i dusza wp┼éywaj─ů na samo istnienie wszelkiego ┼╝ycia. Zmiany w nich powoduj─ů cierpienie. Aby osi─ůgn─ů─ç poczucie wewn─Ötrznego spokoju i szcz─Ö┼Ťcia potrzebujemy r├│wnowagi i harmonii. ┼╗ycie w Ajurwedzie jest podzielone na szcz─Ö┼Ťcie i nieszcz─Ö┼Ťcie, dobre i z┼ée ┼╝ycie. To my wybieramy drog─Ö, my decydujemy.

Medytacja pozwala dotrze─ç do tej warstwy umys┼éu gdzie istnieje cisza, kt├│ra uzdrawia zar├│wno dusz─Ö i cia┼éo. Ten aspekt uzdrawiania pochodzi z filozofii i psychologii szko┼éy jogi. M├│wi si─Ö, ┼╝e Ajurweda to ga┼é─ů┼║ terapeutyczna jogi. Joga w pierwotnym znaczeniu wykracza┼éa poza asany i obejmowa┼éa nauk─Ö duchow─ů, rozw├│j prowadz─ůcy do samopoznania.

Zaburzenia psychiczne s─ů spowodowane nier├│wnowag─ů biologiczn─ů ┼╝ywio┼é├│w: Vata, Pitta i Kapha. Wiele z zaburze┼ä nerwowych i psychicznych s─ů bezpo┼Ťrednim brakiem r├│wnowagi w Vata. Zaliczy─ç do nich nale┼╝y wszelkie objawy l─Ökowe, halucynacje, psychozy, schizofreni─Ö i depresj─Ö maniakaln─ů.

Brak r├│wnowagi w typie Pitta jest naznaczony agresj─ů, przemoc─ů i anty spo┼éeczno┼Ťci─ů zachowania, dra┼╝liwo┼Ťci─ů i wybuchami gniewu.

Typ Kapha jest najmniej przeszkadzaj─ůcy i na og├│┼é odznacza si─Ö wycofaniem, apati─ů, lenistwem, bierno┼Ťci─ů. Na poziomie psychologicznym my┼Ťli maj─ů tendencj─Ö do trzymania si─Ö i jednostka ma trudno┼Ťci z wydostaniem si─Ö z procesu, co┼Ť podobnego do obsesji.

Jak  Ajurweda rozpozna┼éa chorob─Ö

 Ajurweda rozpozna┼éa chorob─Ö jako przejaw braku spe┼énienia, braku warto┼Ťci ┼╝ycia. Cia┼éo i umys┼é s─ů w r├│wnym stopniu zaanga┼╝owane w przyczyn─Ö powstawania ka┼╝dej choroby. Rola umys┼éu w chorobie ma ogromne znaczenie. Nasze my┼Ťlenie, dieta dobrana do indywidualnej doszy aby j─ů r├│wnowa┼╝y─ç, joga sivananda, mo┼╝e znacznie przyspieszy─ç leczenie bez u┼╝ycia ┼Ťrodk├│w chemicznych. Ajurweda mo┼╝e wsp├│┼édzia┼éa─ç i pom├│c wsp├│┼éczesnej medycynie, mo┼╝e by─ç prze┼éomem w impasie leczenia konwencjonalnego wszystkich chor├│b przewlek┼éych. Ajurweda stosowana w codziennym ┼╝yciu wycofuje z organizmu takie schorzenia jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie staw├│w, stwardnienie rozsiane, oty┼éo┼Ť─ç, dra┼╝liwo┼Ť─ç jelit, przewlek┼ée zaparcia i wiele innych. Ajurweda z pewno┼Ťci─ů rzuca cenne ┼Ťwiat┼éo i udost─Öpnia wgl─ůd w g┼é─Öbokie znaczenie jej praktyki.

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *